Vải cotton
Vải cotton là vải dệt từ sợi bông, nguyên chất hoặc pha thêm sợi khác, dệt kim để may áo thun, polo hay dệt thoi để may sơ mi. Sợi bông hút ẩm tốt nên áo cotton mặc sát người thấy dễ chịu, hợp đồng phục phải mặc cả ngày.
Khi chọn vải cho cả lô áo, doanh nghiệp cần biết kiểu áo của mình hợp cotton dệt kim hay dệt thoi, nên dùng cotton nguyên chất hay cotton pha, và thử mẫu thế nào trước khi đặt.
Vải cotton là gì và chữ cotton trên báo giá nói lên điều gì?
Cotton là sợi tự nhiên lấy từ quả bông, thành phần chính là cellulose. Chữ cotton trên báo giá chỉ cho biết nguyên liệu sợi, còn tấm vải dày hay mỏng, giãn nhiều hay ít thì phải hỏi tiếp xưởng.
Cotton nguyên chất dùng toàn sợi bông, cotton pha có thêm polyester hoặc elastane. Elastane còn gọi là spandex, pha vào để áo co giãn như vải cotton spandex, và tỷ lệ cụ thể nằm trên nhãn hoặc phiếu thông tin của mẫu.

Mỗi tấm vải mang ba lớp thông tin tách riêng là thành phần sợi, cấu trúc dệt và cách hoàn tất. Đọc lẫn ba lớp này thì dễ đem một tên nguyên liệu so với một tên kiểu dệt rồi tưởng hai thứ loại trừ nhau.
| Lớp thông tin | Ví dụ | Cho biết điều gì? |
|---|---|---|
| Thành phần sợi | Cotton nguyên chất, cotton pha | Nguyên liệu tạo sợi |
| Cấu trúc vải | Dệt thoi, dệt kim, piqué | Cách sợi liên kết thành vải |
| Hoàn tất | Làm mềm, xử lý ổn định kích thước | Cách bề mặt và tính chất được điều chỉnh |
Tên vải cotton cứng là ví dụ dễ nhầm, vì nó nói độ đứng phom đến từ kiểu dệt canvas, twill hay denim chứ không phải một loại sợi riêng. Tạp dề, áo khoác làm việc hay dùng nhóm vải này.
Jersey là kiểu dệt kim của áo thun trơn, còn piqué tạo mặt nổi của áo polo, kể cả kiểu mắt nhỏ của vải mè cá sấu. Hai kiểu dệt này đều làm được từ cotton hoặc sợi pha, nên tên kiểu dệt không cho biết tỷ lệ bông.
Những cách gọi như vải cotton Hàn hay cotton Ý không thay được bảng thành phần, cũng không xác nhận xuất xứ, chứng nhận hay loại sợi thật trong cuộn vải.
Cotton lụa cũng là tên bán hàng. Vải cotton lụa mềm và rủ, hợp sơ mi nữ hay áo kiểu, nhưng áo màu sáng cần xem kỹ độ che phủ trước khi chọn cho cả phòng ban.
Cái tên vải cotton su cũng là cách gọi của chợ vải, thường chỉ cotton pha vài phần trăm spandex, mặt trơn và ôm sát người. Tỷ lệ pha không có chuẩn chung nên vẫn đọc nhãn từng cuộn.
Áo thun, polo và sơ mi đồng phục dùng loại cotton nào?
Áo thun và polo dùng cotton dệt kim, sơ mi dùng cotton dệt thoi. Dệt kim đan sợi thành vòng nên tự giãn theo cấu trúc, còn dệt thoi đan sợi dọc với sợi ngang nên mặt vải ổn định theo hai hướng đó.
Một tấm vải kate cotton may sơ mi và một tấm cotton dệt kim may áo thun có thể cùng nguyên liệu, nhưng cách đan sợi khác nên cảm giác mặc và độ giữ phom cũng khác hẳn.
Loại vải cotton 2 chiều giãn chủ yếu theo chiều ngang, hợp áo thun nhân viên văn phòng hay áo sự kiện ít vận động mạnh.

Nhóm vải thun cotton có nhiều kiểu dệt và tỷ lệ pha, nên có cotton trong thành phần không có nghĩa áo luôn giãn tốt hay luôn về lại phom sau khi kéo.
Áo đan từ vải len cotton dày và ấm hơn áo thun, hợp áo len đồng phục cho mùa lạnh, và nhãn sợi pha vẫn đọc theo cùng cách.
Áo hoodie hay áo khoác lớp mặc mùa đông thường may từ vải nỉ cotton, nền thun dệt kim có mặt trong cào xù để giữ ấm. Nỉ pha CVC hay TC giữ phom tốt hơn, đổi lại kém mềm hơn nỉ nhiều bông.
Mặt vải thun cá sấu 100% cotton nổi theo kiểu dệt piqué của áo polo. Mắt vải chỉ nói cách liên kết sợi, nhìn bằng mắt không đủ để biết vải có đúng cotton nguyên chất hay không.

Cotton dệt thoi dùng may đồng phục sơ mi tạo mặt vải rõ nét và phom gọn ở cổ, nẹp. Độ che phủ, độ nhăn và độ thoải mái khi giơ tay vẫn phải thử trên đúng tấm vải và kiểu áo.
Xưởng hay chào sơ mi công sở bằng vải cotton Ý, mặt vải mịn và giữ phom. Doanh nghiệp vẫn nên xem mẫu thật ở thân áo, cổ và măng-sét thay vì tin vào tên gọi.
Áo đồng phục bằng cotton có mát khi mặc cả ngày không?
Cotton mát lúc chạm và thấm mồ hôi tốt, nhưng không nhanh khô. Sợi bông hút ẩm từ da nên hay dùng cho đồ mặc sát người, kể cả khi phụ huynh tìm vải cotton để may quần áo trẻ em.
Áo đã giữ nhiều nước sẽ nặng và lâu khô. Cotton dày, dệt chặt hoặc phom ôm sát vẫn bí khi nhân viên kho, nhân viên giao hàng ra nhiều mồ hôi, nên áo vận động ngoài trời thường chọn cotton pha.
Cũng vì sợi bông hút nước, vải cotton chống thấm phải qua một lớp xử lý hoàn tất mới cản được nước, và lớp xử lý đó có giới hạn riêng.
Câu hỏi vải cotton có mát không cần tách cảm giác mát lúc chạm khỏi độ dễ chịu sau tám tiếng làm việc. Khe hở giữa sợi, độ dày và khoảng trống giữa áo với người mới quyết định áo thoáng hay bí.

Cách gọi vải cotton lạnh chỉ dựa vào cảm giác mát khi chạm, không cho biết tỷ lệ sợi pha, nên vẫn phải đọc nhãn thành phần như với mọi mẫu khác.
Đồng phục nên chọn cotton 100% hay cotton pha?
Áo mặc trong văn phòng, cửa hàng có điều hòa hợp cotton tỷ lệ cao vì mềm và thấm hút. Áo cần giữ dáng qua nhiều lần giặt hợp cotton pha polyester. Không có một tỷ lệ pha nào hợp với mọi kiểu áo.
Pha polyester giúp áo ít nhăn và giữ dáng hơn, còn pha elastane thêm độ giãn, như vải cá sấu 4 chiều cho áo polo cần cử động nhiều.
CVC là cotton pha polyester với cotton chiếm phần nhiều. TC theo cách gọi thị trường là polyester pha cotton với polyester chiếm phần nhiều. Tỷ lệ chính xác của từng mẫu vẫn phải đọc trên nhãn.
Doanh nghiệp đặt áo thun đồng phục phát cho nhân viên mặc hằng ngày nên hỏi tỷ lệ sợi, kiểu dệt và cách hoàn tất của đúng mã vải xưởng báo giá, vì giá và độ bền đi theo ba thông tin này hơn là theo chữ cotton.

Khi xem các loại vải cotton cao cấp, nên đánh giá bằng độ đều mặt vải, cảm giác mặc và độ ổn định sau giặt. Chữ «cao cấp» tự nó không nói nguồn sợi hay độ bền.
So cotton với vải polyester chỉ có nghĩa khi hai mẫu có cấu trúc và độ dày gần nhau. Đặt áo cotton dày cạnh áo polyester lưới mỏng thì thứ thấy được là khác kết cấu, chưa phải khác nguyên liệu.
Kiểm mẫu vải cotton, cách in và cách giặt trước khi đặt cả lô
Thứ tự hợp lý là xét công việc, kiểu áo, cách giặt rồi mới chốt thành phần hay tên thương mại. Mẫu vải nối thông tin trên nhãn với việc người mặc làm hằng ngày.
- Đọc thành phần trên nhãn, đối chiếu đúng mã mẫu và màu đang chọn.
- Đặt vải trên nền tương phản để xem độ che phủ và lỗi dệt.
- Kéo nhẹ rồi thả theo hai chiều để xem độ giãn và độ hồi.
- Giặt mẫu theo nhãn, phơi khô rồi so kích thước, màu, độ phẳng với mẫu lưu.

Sờ độ mềm hay đốt vải tại nhà không cho biết tỷ lệ sợi pha. Màu sáng chọn từ bảng màu vải cotton nên xem cả lúc vải bị kéo trên người, vì vải mỏng sẽ lộ áo lót.
Vải dệt kim dễ giãn như vải thun cotton 4 chiều phải giữ phẳng khi in, còn vùng thêu cần mật độ mũi và lớp lót hợp để logo không nhăn. Thiết lập in của polyester không dùng nguyên cho cotton.
Giặt lộn trái, tách màu lần đầu và không chà lên hình in giúp hạn chế vải cotton bị xù lông. Bàn là cũng không đặt thẳng lên hình in.
Hiện tượng vải cotton bị co rút đến từ cấu trúc, cách hoàn tất và chế độ giặt sấy. Áo đã xử lý ổn định kích thước vẫn giặt theo nhãn của chính sản phẩm.



